Nguy Cơ Ung Thư Trong Nước Uống Tại TP.HCM: DBP Biến Đổi Thế Nào Theo Mùa?

Nước sạch là một trong những yếu tố nền tảng giúp duy trì năng lượng và bảo vệ sức khỏe lâu dài. Tuy nhiên, một nghiên cứu gần đây của Trường Đại học Công nghệ Kỹ thuật TP.HCM (HCMUTE) đã chỉ ra những vấn đề đáng lo ngại liên quan đến chất lượng nước uống tại TP.HCM. Việc hiểu rõ những rủi ro tiềm ẩn trong nguồn nước, đặc biệt là các thay đổi theo mùa, là điều cần thiết để chủ động bảo vệ sức khỏe của bạn và gia đình.

Nước Uống Tại TP.HCM: Sự Khác Biệt Giữa Mùa Mưa Và Mùa Khô?

Phụ phẩm khử trùng (DBP) là gì?

DBP (Disinfection By-Product – phụ phẩm khử trùng) là các hợp chất hóa học được hình thành khi chất khử trùng phản ứng với chất hữu cơ trong nước, tạo ra hợp chất thứ cấp độc hại (như THM và HAA) và gây các nguy cơ xấu về sức khỏe.

Nghiên cứu đã phân tích 19 loại DBP (gồm các chất thuộc danh mục kiểm soát và các chất mới phát sinh) trong nước uống tại TP.HCM, ghi nhận sự thay đổi của chúng theo nguồn cấp nước, nhà máy xử lý và thời điểm trong năm. Đáng chú ý, nghiên cứu cũng đánh giá nguy cơ ung thư và các nguy cơ khác do phơi nhiễm DBP, trong đó trẻ em được xác định là nhóm chịu ảnh hưởng nặng nề nhất.

Những phát hiện quan trọng từ nghiên cứu

Kết quả cho thấy: Mùa mưa xuất hiện nhiều biến thể DBP hơn, trong khi mùa khô ít đa dạng nhưng lại có nồng độ DBP cao hơn.

• DBP có nhiều biến thể hơn trong mùa mưa: Nước mưa cuốn theo lượng lớn chất hữu cơ chảy vào nguồn nước, tạo ra nhiều biến thể DBP như TCAN, MBAA và 1,2TCP.
• DBP có nồng độ cao hơn trong mùa khô: Lưu lượng nước sông giảm, tảo phát triển mạnh, nhiệt độ tăng cao cùng việc tăng cường khử trùng bằng clo khiến nồng độ từng biến thể DBP tăng vọt.
• Vượt tiêu chuẩn WHO:Có tới 76% mẫu nước trong mùa khô vượt tiêu chuẩn an toàn của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đối với THM4, và 18% mẫu vượt ngưỡng đối với HAA6.
• Vượt quy chuẩn quốc gia: Nhiều biến thể chưa nằm trong danh mục kiểm soát, nhiều lần vượt chuẩn chất lượng nước quốc gia như DCAA (3%), TCAN (6%) và DCAN (17%).
• Ô nhiễm hệ thống đường ống: Hệ thống đường ống xuống cấp, tình trạng rò rỉ và việc châm thêm clo khi xử lý nước có khả năng là nguyên nhân chính làm suy giảm chất lượng nước uống tại TP.HCM.

Nguy Cơ Ung Thư Và Các Vấn Đề Sức Khỏe Khác Từ Nguồn Nước Tại TP.HCM

Nước ô nhiễm gây nhiều hệ lụy sức khỏe

Nguy cơ ung thư hình thành từ việc tiếp xúc lâu dài với một số hóa chất nhất định, gây ra những biến chứng nguy hiểm:

• Tổn thương DNA: Làm đứt gãy hoặc biến đổi mã gen trong tế bào. Khi các tế bào đột biến tiếp tục nhân bản, chúng sẽ hình thành nên các khối u ác tính.
• Stress oxy hóa: Tạo ra nhiều phân tử không ổn định (gốc tự do) trong cơ thể, làm quá tải các chức năng phòng thủ, phá hủy màng tế bào và tổn thương các vật chất di truyền.

Trong khi đó, các vấn đề sức khỏe khác gồm những ảnh hưởng bất lợi đến sức khỏe ngoài việc hình thành khối u:

• Tổn thương cơ quan: Áp lực liên tục lên cơ quan thải độc như gan, thận và tuyến giáp, lâu dài dẫn đến thoái hóa mô hoặc các bệnh như gan nhiễm mỡ.
• Ảnh hưởng sức khỏe sinh sản: Có thể làm tăng nguy cơ trẻ nhẹ cân khi sinh, dị tật bẩm sinh hoặc sảy thai.
• Ảnh hưởng hệ thần kinh: Gây ra các triệu chứng như đau đầu, chóng mặt hoặc mệt mỏi, suy giảm khả năng tập trung.

Nghiên cứu chỉ ra điều gì?

Nguy cơ mắc các bệnh ngoài ung thư tăng cao ở mọi lứa tuổi và giới tính, với chỉ số rủi ro (Hazard Index - HI) dao động từ 1,54 đến 5,14, vượt ngưỡng quy chuẩn quốc tế (HI>1), cho thấy việc tiếp xúc với nguồn nước ô nhiễm gây ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe.

Nguy cơ ung thư cũng gia tăng ở tất cả các nhóm tuổi, với tổng nguy cơ ung thư (Total Cancer Risk – TCR) tại TP.HCM cao hơn hẳn một số kết quả được ghi nhận tại Trung Quốc và Colombia. Trong đó, trẻ em từ 1- 11 tuổi là nhóm đối tượng đối mặt với nguy cơ cao vượt trội.

Như vậy, việc xử lý nước không chỉ dừng lại ở nhà máy, mà còn phải kiểm soát chặt chẽ chất lượng nước đầu ra trong suốt quá trình phân phối, sử dụng.

Bảo Vệ Sức Khỏe Của Bạn Với Giải Pháp Lọc Nước BWT

Để duy trì một lối sống lành, cơ thể cần nguồn nước tinh khiết, chất lượng cao hàng ngày. Trước những biến động về chất lượng nước, việc đầu tư một hệ thống lọc nước cao cấp ngay tại nhà là giải pháp thiết yếu cho các không gian sống hiện đại.

Là thương hiệu công nghệ nước hàng đầu thế giới, BWT mang đến công nghệ Đức tiên tiến, được thiết kế để phù hợp với từng nguồn nước và nhu cầu sử dụng:

• Công nghệ lọc đa tầng: Lọc triệt để các tạp chất không mong muốn.
• Công nghệ làm mềm nước: Kiểm soát nước cứng, loại bỏ cặn vôi.
• Công nghệ xử lý nước chuyên sâu: Đảm bảo nước uống đạt chuẩn an toàn tuyệt đối.
• Bổ sung khoáng chất: Tăng cường magie thiết yếu vào nguồn nước chất lượng cao.

Với giải pháp phù hợp với từng nguồn nước và mục đích sử dụng, chất lượng nước có thể được kiểm soát tốt hơn, trở thành một phần thiết yếu của môi trường sống lành mạnh và tiện nghi.

Bởi sức khỏe tốt hơn bắt đầu từ những điều thiết yếu – và nguồn nước sạch, chất lượng cao chính là một trong số đó.

Nguồn: Dat, N. & Anh, T. (2025). Comprehensive analysis of regulated and emerging disinfection by-products in drinking water of Vietnam’s largest tropical city: Spatiotemporal variation, health risks, and management strategies. Journal of Environmental Chemical Engineering. https://doi.org/10.1016/j.jece.2025.118296